20131003

Τα 12 μέτρα για μια Θεσσαλονίκη με βιώσιμο σύστημα μετακινήσεων

Τι προβλέπει το πρώτο στην Ελλάδα Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, που εκπόνησε το Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης
Του Τάσου Τασιούλα
Το πρώτο Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) στην Ελλάδα, με βάση οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι γεγονός.
Το Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης έχει ολοκληρώσει σε ποσοστό 95% το ΣΒΑΚ και μέχρι το τέλος του ερχόμενου Νοεμβρίου θα προσθέσει τις όποιες τελικές προτάσεις των φορέων κατατεθούν και αξιολογηθούν, ώστε στο τέλος του έτους η μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης να έχει πλέον ένα σχέδιο αντιμετώπισης των ζητημάτων των αστικών συγκοινωνιών, των μεταφορών, των έργων που θα γίνουν για να βελτιωθεί το κυκλοφοριακό και η ποιότητα των μετακινήσεων.
Τα μέτρα για να γίνουν βιώσιμες οι μετακινήσεις στη Θεσσαλονίκη είναι 12. Εκτός όμως αυτών, το ΣΒΑΚ είναι ένα πολύτιμο εργαλείο, εν όψει της νέας προγραμματικής περιόδου (Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης 2014-2020), για τη διεκδίκηση κοινοτικών κονδυλίων για μια σειρά από σημαντικά έργα στο νομό Θεσσαλονίκης.
Τα 12 μέτρα
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΑΣΘ, Γιάννη Παλαιστή, τα 12 μέτρα που προτείνονται στο ΣΒΑΚ και τα οποία συγκεντρώνουν την ομόφωνη βούληση των φορέων του νομού για υλοποίηση είναι:
1. Ενιαίο και ευφυές σύστημα κομίστρου: Εύκολη χρήση κάρτας, δυνατότητα χρήσης κινητού τηλεφώνου, δίκαιη χρέωση ανάλογα με τη χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς, δυνατότητα ενιαίας χρήσης για χρέωση μουσείων, στάθμευσης, ταξί, ποδηλάτων, διοδίων κτλ., μείωση κόστους για τους πολίτες και τους φορείς των μέσων μεταφοράς και βελτίωση της μετεπιβίβασης.
2. Λεωφορειολωρίδες, προτεραιότητα στη φωτεινή σηματοδότηση, λεωφορειακές γραμμές ταχείας εξυπηρέτησης (Bus Rapid Transit): Εκτός από την επέκταση του δικτύου των λεωφορειολωρίδων προβλέπεται τα αστικά λεωφορεία να έχουν προτεραιότητα στα φανάρια (έξυπνα φανάρια), αλλά και η δημιουργία νέων λεωφορειακών γραμμών ταχείας εξυπηρέτησης. Με το μέτρο επιδιώκεται σημαντική μεταστροφή των χρηστών από το ΙΧ στα μέσα μαζικής μεταφοράς, ενώ έχει υπολογιστεί ότι θα αυξηθεί η μεταφορική ικανότητα των μέσων μαζικής μεταφοράς κατά 25%-30%, θα μειωθούν σημαντικά οι χρόνοι διαδρομών και θα αυξηθεί η αξιοπιστία των δρομολογίων του ΟΑΣΘ. Επιπλέον, το κόστος της επένδυσης είναι χαμηλό και υπάρχει δυνατότητα άμεσης υλοποίησης. Το BRT θα χρησιμοποιηθεί και για το τραμ.
3. Ευαισθητοποίηση πολιτών για αποθάρρυνση της αλόγιστης χρήσης ΙΧ.
4. Προώθηση δημιουργίας δικτύου Τραμ: Εξασφάλιση υψηλής χωρητικότητας του δικτύου μέσων μαζικής μεταφοράς, άμεση ένταξη στο σύστημα ηλεκτρονικού εισιτηρίου, συμπληρωματικό κι όχι ανταγωνιστικό προς το Μετρό, συμπληρωματικές περιβαλλοντικές παρεμβάσεις και αναπλάσεις, αναδιάρθρωση λεωφορειακών γραμμών. Αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα του δήμου Θεσσαλονίκης.
5. Διασύνδεση Τραμ-Μετρό-Λεωφορείων με τη δημιουργία χώρων μετεπιβίβασης και αναδιάρθρωση των στάσεων.
6. Θαλάσσια Συγκοινωνία: Αρχίζει η κατασκευή των υποδομών (στάσεις), με στόχο την όσο το δυνατόν πιο σύντομη έναρξη λειτουργίας και με το μικρότερο δυνατό κόστος αρχικής επένδυσης. Ηδη δεσμεύτηκαν τα πρώτα κονδύλια για την υλοποίηση.
7. Συστήματα ευέλικτης συγκοινωνίας: Υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στη ζήτηση, μεταφορές ειδικών κατηγοριών επιβατών (ΑΜΕΑ, μαθητές κτλ.), συστήματα προσωπικής ταχείας μεταφοράς, αύξηση της συνολικής προσβασιμότητας πόλεων και αγροτικών περιοχών, άρση περιθωριοποίησης και συγκοινωνιακού αποκλεισμού ευαίσθητων και ευπαθών κοινωνικών ομάδων.
8. Ενιαία πολιτική στάθμευσης: Αποθάρρυνση χρήσης ΙΧ κυρίως από τους εργαζόμενους, αύξηση χρήσης μέσων μαζικής μεταφοράς, ποδηλάτων ή πεζής μετακίνησης, προστασία ευαίσθητων περιοχών (ιστορικό – εμπορικό κέντρο) από ΙΧ.
9. Πεζοδρομήσεις και αναπλάσεις δημόσιου χώρου: Διάθεση περισσότερου χώρου σε δρόμους, πεζοδρόμια και πλατείες, μείωση του χώρου που καταλαμβάνουν τα ΙΧ, αναβάθμιση ιστορικών – ευαίσθητων περιοχών (όπως με τις αναπλάσεις για τον άξονα της Αγίας Σοφίας ή τη Βαλκανική Πλατεία).
10. Ποδηλατόδρομοι: Αξιοποίηση των κατά προτεραιότητα χρηματοδοτήσεων ποδηλατοδρόμων από το ΕΣΠΑ, παρεμβάσεις για υψηλού επιπέδου ασφάλεια των ποδηλατών.
11. Σύστημα κοινόχρηστων δημοσίων ποδηλάτων: Πέντε θέσεις στάθμευσης κοινόχρηστων ποδηλάτων (15-25 χρήστες τη μέρα) ισοδυναμούν και μπορούν να αντικαταστήσουν μία θέση στάθμευσης αυτοκινήτου (3-6 χρήστες/μέρα). Ηδη ανακοινώθηκε (και λειτουργεί εν μέρει) η πρώτη πιλοτική εφαρμογή με 400 ποδήλατα.
12. Χρέωση κυκλοφοριακής συμφόρησης: Τα έσοδα από την τιμολόγηση των οχημάτων που εισέρχονται και κυκλοφορούν σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες γεωγραφικές ζώνες διοχετεύονται στην υλοποίηση παρεμβάσεων υπέρ των μέσων μαζικής μεταφοράς, των πεζών και των ποδηλάτων.
Όπως ανακοίνωσε ο διευθυντής της ομάδας έργου του ΣΒΑΚ, Μάνος Βουγιούκας, «το τελικό 6ο Φόρουμ Κινητικότητας, που θα γίνει στις 20 Νοεμβρίου, θα αφορά στην εισαγωγή του ενιαίου ευφυούς συστήματος συλλογής κομίστρου για όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς και στην ηλεκτρονική πληρωμή. Το ΣΑΣΘ δίνει έμφαση στην προώθηση καινοτόμων και ενιαίων ολοκληρωμένων συστημάτων έκδοσης εισιτηρίων, συλλογής κομίστρου, ηλεκτρονικής πληρωμής και έξυπνων καρτών εν όψει και των μελλοντικών αλλαγών που έχουν δρομολογηθεί με την ενσωμάτωση στο δίκτυο των αστικών συγκοινωνιών της Θεσσαλονίκης του μετρό, της θαλάσσιας συγκοινωνίας και του τραμ».
Αλλάζει η καθημερινότητά μας
Είναι χαρακτηριστικό ότι βάσει των υπολογισμών που έχουν γίνει μια «ενδιάμεση ανάπτυξη» (δηλαδή υλοποίηση ενός μέρους των μέτρων του ΣΒΑΚ) των δημοσίων συγκοινωνιών στη Θεσσαλονίκη θα έχει ως αποτέλεσμα ραγδαίες αλλαγές στις συνήθειες των μετακινήσεων των πολιτών. Η χρήση ΙΧ και ταξί που το 2008 ήταν σε ποσοστό 61%, το 2015 πέφτει στο 53% και το 2020 στο 40%. Από την άλλη οι δημόσιες συγκοινωνίες από το 24% πηγαίνουν στο 27% και το 2020 στο 35%. Τα δίκυκλα διατηρούν το ποσοστό του 10%, ενώ τα ποδήλατα από 1% το 2008 φτάνουν στο 10% το 2020. Οι πεζή μετακινήσεις από 4% πηγαίνουν στο 5%.
Στην ίδια έρευνα διαπιστώθηκαν θεαματικές αλλαγές εφόσον υπάρξει «δραστική ανάπτυξη» (υλοποίηση σχεδόν του συνόλου του ΣΒΑΚ) των δημοσίων συγκοινωνιών της Θεσσαλονίκης. Έτσι, μέχρι το 2025 έχει υπολογιστεί πτώση της χρήσης ΙΧ και ταξί στο 32% και διπλασιασμός του μεριδίου της αγοράς των μετακινήσεων από τις δημόσιες συγκοινωνίες, που το 2025 θα κατέχουν ποσοστό 48%. Στο ίδιο σενάριο μειώνεται σημαντικά και η χρήση δικύκλων (στο 5%).Πηγή: voria.gr